Neki uobičajeni generički lekovi mogu povećati rizik od autizma kod beba ako ih majka uzima tokom trudnoće, pokazuje nova studija.
Žene kojima su propisani određeni lekovi, uključujući statin poznat kao Lipitor, imale su 1,47 puta veći rizik da njihovo dete dobijedijagnozu poremećaja iz autističnog spektra (ASD), navodi se u radu objavljenom 16. aprila u časopisu Molecular Psychiatry.
Istraživači su do ovog zaključka došli analizom podataka iz baze Epic Cosmos, fokusirajući se na evidenciju porođaja između 2014. i 2023. godine, uz praćenje do decembra 2025.
Studija je na kraju obuhvatila 6,1 milion dece sa povezanim medicinskim podacima njihovih majki.
Cilj istraživanja bio je da se utvrdi da li uzimanje lekova koji inhibiraju biosintezu sterola — procesa ključnog za proizvodnju holesterola — tokom trudnoće povećava rizik od autizma. Ovaj poremećaj karakterišu poteškoće u komunikaciji i prilagođavanju promenama.
Biosinteza holesterola igra važnu ulogu u razvoju fetusa.Poremećaji u ovom procesu mogu dovesti do stanja poput Smit-Lemli-Opicovog sindroma, a oko tri četvrtine osoba sa tim sindromom ima i dijagnozu autizma.
Podaci korišćeni u istraživanju potiču iz više od 1.880 bolnica i 42.400 klinika. U analizu su uključene trudnice i njihova deca koja su imala najmanje jednu zdravstvenu posetu nakon 18 meseci života.
Od ukupno 8,5 miliona analiziranih slučajeva, nakon isključenja određenih faktora, ostalo je 6,1 milion dece. Oko 11 odsto majki tokom trudnoće koristilo je bar jedan lek koji utiče na biosintezu sterola.
Rezultati pokazuju da su deca majki koje su uzimale ove lekove imala veću verovatnoću za razvoj autizma, dok je rizik bio još veći kod onih čije su majke koristile više takvih lekova istovremeno.
„Naši nalazi ukazuju da upotreba ovih lekova tokom trudnoće može povećati rizik od poremećaja iz autističnog spektra kroz složene biohemijske procese“, naveli su istraživači.
Istraživanje su finansirali Univerzitetski medicinski centar Nebraska i Fondacija Doroti B. Dejvis, a autori su istakli da nemaju sukob interesa.
Među ograničenjima studije navodi se nemogućnost potpunog isključivanja svih faktora koji mogu uticati na rezultate, poput uticaja životne sredine.
„Naši rezultati ne znače da su ovi lekovi nebezbedni za odrasle“, izjavila je dr Karoli Mirnič i dodala:
– Ali otvaraju važna pitanja o njihovoj upotrebi tokom trudnoće, kada i male promene mogu imati značajan uticaj na razvoj mozga fetusa.
Lista lekova obuhvaćenih studijom:
* Aripiprazol (Abilify)
* Atorvastatin (Lipitor)
* Bupropion (Wellbutrin)
* Buspiron (Buspar)
* Fluoksetin (Prozac)
* Haloperidol (Haldol)
* Metoprolol (Lopressor)
* Nebivolol (Bystolic)
* Pravastatin (Pravachol)
* Propranolol (Inderal)
* Rosuvastatin (Crestor)
* Sertralin (Zoloft)
* Simvastatin (Zocor)
* Trazodon (Desyrel)
Istraživači preporučuju da lekari izbegavaju propisivanje više ovih lekova trudnicama, razmotre alternativne terapije i identifikuju žene koje imaju povećan rizik zbog genetskih faktora.
